Właśnie otrzymane e-mailem
Bundesgerichtshof
Komunikat Biura Prasowego
__________________________________________________ _____________________________________
Nr. 019/2017 z dnia 21.02.2017
Bundesgerichtshof decyduje o skuteczności pouczenia o odstąpieniu od umowy w przypadku transakcji na miejscu
Wyrok z dnia 21 lutego 2017 r. – XI ZR 381/16
XI wydział cywilny Bundesgerichtshofu, który m.in. zajmuje się prawem bankowym, dzisiaj zdecydował, jakie znaczenie mają szczególne okoliczności konkretnej sytuacji umownej przy ocenie pouczeń o odstąpieniu.
Stan faktyczny:
Powodowie żądają zwrotu opłaty za wcześniejszą spłatę udzielonego
kredytu po odstąpieniu od swojego zamiaru zawarcia umowy kredytowej. 15 lutego 2006 r. zawarli z pozwanym umowę
kredytu konsumenckiego w celu sfinansowania nieruchomości na kwotę nominalną 106 000 EUR na okres dziesięciu lat. Zawarcie umowy miało taki przebieg, że pracownik pozwanego i powodowie – wszyscy trzej obecni jednocześnie w jednym miejscu – podpisali pierwszy raz przedłożone powodom pisemne dokumenty umowy. Do umowy kredytowej dołączone było pouczenie o odstąpieniu, które zawierało między innymi następujące postanowienie:
Okres na odstąpienie zaczyna biec pierwszego dnia po
- dostarczeniu Wam tego pouczenia o odstąpieniu oraz
- aktu notarialnego, pisemnej umowy lub kopii aktu notarialnego lub umowy.
W jesieni 2014 r. powodowie chcieli sprzedać sfinansowaną nieruchomość. W związku z tym zwrócili się do pozwanego, aby zlikwidować
kredyt wcześniej. Pozwany uzależnił zawarcie umowy rozwiązania od zapłaty opłaty za wcześniejszą spłatę w wysokości 4 569,82 EUR. Powodowie złożyli oświadczenie w tej sprawie dnia 21 października 2014 r. z zastrzeżeniem weryfikacji zawartej umowy
kredytu wraz z pouczeniem o odstąpieniu. Zapłacili żądaną przez pozwane opłatę za wcześniejszą spłatę. Dnia 21 listopada 2014 r. odwołali się od swojego zamiaru zawarcia umowy
kredytu.
Przebieg procesu:
Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zwrot opłaty za wcześniejszą spłatę oraz kosztów przedprocesowych poniesionych przez powodów. Apelacja wniesiona przeciwko temu wyrokowi została odrzucona przez Sąd Okręgowy. Powodowie kontynuują swoje żądanie płatnicze za pomocą złożonej przez Sąd Okręgowy rewizji.
Decyzja Bundesgerichtshofu:
Wydział XI Bundesgerichtshofu uchylił wyrok apelacyjny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia i orzeczenia Sądowi Okręgowemu. Przy podjęciu decyzji kierowały głównie następujące rozważania:
Pouczenie o odstąpieniu udzielone przez pozwanego jest zgodnie z obowiązującymi w prawie ogólnych warunkach umów zasadami do interpretacji obiektywnej jako zapis przedformułowany. Z tego punktu widzenia jest ono sformułowane niewystarczająco jasno, ponieważ wbrew istniejącej dla stosunków umownych stron obowiązującej sytuacji prawnoregulacyjnej może być zrozumiane, że okres na odstąpienie biegnie niezależnie od złożenia oświadczenia woli przez konsumenta.
Niezależnie od tego, czy powodowie w ramach transakcji na miejscu zrozumieli pouczenie udzielone przez pozwanego w myśl stosownie przyjętego przez strony porozumienia w sposób, że rozpoczęcie biegu okresu wymaga złożenia przez nich oświadczenia woli, jest to nieistotne. W przypadku korzystania z prawa do pouczenia konsumenta miał obowiązek zostać pouczony w formie pisemnej, a zatem pouczenie o odstąpieniu nie może być poprawione na podstawie dorozumianego wspólnego rozumienia stron umowy. Istotne nie jest tutaj znaczenie błędu w pouczeniu.
Bundesgerichtshof potwierdził również swoje stanowisko, że umowa o rozwiązaniu nie stoi na przeszkodzie następującemu po niej odstąpieniu.
Sąd Okręgowy będzie po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia zgodnie z orzeczeniami Bundesgerichtshofu z dnia 12 lipca 2016 r. (por. komunikat prasowy nr 118/2016 i nr 119/2016) musiał jeszcze nieuwzględnione przez wcześniejszy sąd zasady w sposób kompleksowy zbadać, czy powodowie w korzystaniu z prawa do odstąpienia naruszyli zasadę lojalności i uczciwości.
Instancje poprzednie:
Sąd Rejonowy Krefeld – wyrok z 24 września 2015 r. – 12a C 120/14
Sąd Okręgowy Krefeld – wyrok z 1 lipca 2016 r. – 1 S 89/15
Karlsruhe, 21 lutego 2017 r.
Biuro Prasowe Bundesgerichtshofu
76125 Karlsruhe
Telefon (0721) 159-5013
Faks (0721) 159-5501