- wt lut 21, 2017 8:52 am
oraz jeszcze coś...
Bundesgerichtshof
Komunikat biura prasowego
__________________________________________________ _____________________________________
Nr. 020/2017 z dnia 21.02.2017
Bundesgerichtshof decyduje o dopuszczalności skarg o stwierdzenie w przypadkach odwołania
Wyrok zaoczny z dnia 21 lutego 2017 r. – XI ZR 467/15
XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu, odpowiedzialny między innymi za prawo bankowe, rozstrzygnął dzisiaj, czy skarga o stwierdzenie, że umowa kredytu konsumenckiego powinna zostać odwrócona ze względu na odwołanie oświadczenia woli konsumenta skierowanego na jej zawarcie, jest dopuszczalna.
Okoliczności:
Strony zawarły w czerwcu i listopadzie 2007 r. drogą odległą dwie umowy kredytu konsumenckiego, po 70.000 € oraz 10.000 €, przy czym większa część kwoty była już wypłacona. Pozwana pouczyła powódkę o jej prawie do odwołania w terminie dwóch tygodni bez podawania przyczyny za pomocą formy pisemnej (np. listem, faksem lub e-mailem). Termin rozpoczynał się następnego dnia po otrzymaniu przez powódkę między innymi:
„egzemplarza tego pouczenia o odwołaniu,
-umowy, pisemnego wniosku kredytowego powódki lub odpisu umowy albo wniosku kredytowego powódki wraz z Ogólnymi Warunkami Kredytowania,
-informacje, do których [pozwana] jest zobowiązana zgodnie z przepisami dotyczącymi umów zawartych na odległość (§ 312c ust. 2 nr 1 BGB w związku z § 1 BGB InfoV),
nie wcześniej jednak niż w dniu zawarcia umowy kredytowej.
Aby zachować termin na odwołanie, wystarczyłych wysłanie łacznego odwołania”.
W piśmie z dnia 8 lipca 2014 r. powódka odwołała swoje oświadczenia woli skierowane na zawarcie umów kredytowych.
Tok postępowania:
Powódka wniosła pozew o stwierdzenie, że „skutecznie odwołała umowy kredytowe” oraz że „nie istnieją zobowiązania płatnicze wynikające z tych umów kredytowych”, o wydanie „wykreślalnego kwitka” hipoteki składanej u jednej z pozwanych oraz o zwrot kosztów prawniczych poniesionych przed procesem, jednak Sąd Rejonowy oddalił powództwo. W apelacji powódka, która kontynuowała tylko swoje roszczenie o stwierdzenie i zapłatę, została zobowiązana przez Sąd Apelacyjny do odpowiedniej zmiany swojego żądania stwierdzenia, przez co stwierdzono, że w wyniku odwołania umowy kredytowych przekształcone zostały w stosunki zwrotne „przejściowe”. Ponadto została zobowiązana pozwana do zapłaty kosztów prawniczych poniesionych przed procesem.
Decyzja Bundesgerichtshof:
Na podstawie pozwolenia na apelację pozwanej, XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu uchylił dzisiaj wyrok Sądu Apelacyjnego poprzez wyrok zaoczny.
W zakresie w którym apelacja dotyczyła żądania płatności, XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu, rozstrzygając sam w sprawie, odrzucił apelację powódki, ponieważ powódce nie przysługuje żaden roszczenie z żadnego podstawowego punktu widzenia.
Ponadto XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu przekazał sprawę ponownie do rozpatrzenia i orzeczenia Sądowi Apelacyjnemu. Przy tym głównie decydujące były następujące rozważania:
Dopuszczalność skargi o stwierdzenie nie może być uzasadniona przewagą skargi o wykonanie. Żądanie stwierdzenia, że umowa kredytu konsumenckiego została przekształcona w stosunek zwrotny, pokrywa się w przypadkach takich jak niniejszy, gdzie brak jest wiążącej umowy podstawowej, ekonomicznie z zainteresowaniem zwrotem zapłaconych odsetek i rat kredytowych związanych z umową kredytu konsumenckiego, które mogą być wymierzone przez powódkę. Dlatego powódka może i powinna złożyć zgodne z prawem żądanie wykonania. Żądanie wykonania spełnia cel ochrony prawnej. Ponieważ strony sporu kwestionują także wysokość roszczeń, skarga o stwierdzenie była zasadna nie dlatego, że pozwanemu jako bankowi można było racjonalnie oczekiwać, że zgodzi się na wykonanie swoich zobowiązań prawnych na podstawi mocy prawomocnego wyroku stwierdzającego, bez konieczności posiadania kolejnego tytułu wykonawczego opartego na płatności.
Jednakże XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu nie mógł wykluczyć skargi o stwierdzenie na mocy apelacji pozwanej bez dalszych wysiłków, ponieważ powódce należy dać możliwość przejścia z żądania stwierdzenia do żądania wykonania. Żądanie powódki może, co zależy od dalszych ustaleń Sądu Apelacyjnego, odnieść sukces także w merytorycznym aspekcie.
Po stronie inicjalnej:
LG Monachium I – wyrok z dnia 13 maja 2015 r. – 22 O 21729/14
OLG Monachium – wyrok z dnia 22 września 2015 r. – 17 U 2271/15
Karlsruhe, dnia 21 lutego 2017 r.
Biuro prasowe Bundesgerichtshofu
76125 Karlsruhe
Telefon (0721) 159-5013
Telefaks (0721) 159-5501
Bundesgerichtshof
Komunikat biura prasowego
__________________________________________________ _____________________________________
Nr. 020/2017 z dnia 21.02.2017
Bundesgerichtshof decyduje o dopuszczalności skarg o stwierdzenie w przypadkach odwołania
Wyrok zaoczny z dnia 21 lutego 2017 r. – XI ZR 467/15
XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu, odpowiedzialny między innymi za prawo bankowe, rozstrzygnął dzisiaj, czy skarga o stwierdzenie, że umowa kredytu konsumenckiego powinna zostać odwrócona ze względu na odwołanie oświadczenia woli konsumenta skierowanego na jej zawarcie, jest dopuszczalna.
Okoliczności:
Strony zawarły w czerwcu i listopadzie 2007 r. drogą odległą dwie umowy kredytu konsumenckiego, po 70.000 € oraz 10.000 €, przy czym większa część kwoty była już wypłacona. Pozwana pouczyła powódkę o jej prawie do odwołania w terminie dwóch tygodni bez podawania przyczyny za pomocą formy pisemnej (np. listem, faksem lub e-mailem). Termin rozpoczynał się następnego dnia po otrzymaniu przez powódkę między innymi:
„egzemplarza tego pouczenia o odwołaniu,
-umowy, pisemnego wniosku kredytowego powódki lub odpisu umowy albo wniosku kredytowego powódki wraz z Ogólnymi Warunkami Kredytowania,
-informacje, do których [pozwana] jest zobowiązana zgodnie z przepisami dotyczącymi umów zawartych na odległość (§ 312c ust. 2 nr 1 BGB w związku z § 1 BGB InfoV),
nie wcześniej jednak niż w dniu zawarcia umowy kredytowej.
Aby zachować termin na odwołanie, wystarczyłych wysłanie łacznego odwołania”.
W piśmie z dnia 8 lipca 2014 r. powódka odwołała swoje oświadczenia woli skierowane na zawarcie umów kredytowych.
Tok postępowania:
Powódka wniosła pozew o stwierdzenie, że „skutecznie odwołała umowy kredytowe” oraz że „nie istnieją zobowiązania płatnicze wynikające z tych umów kredytowych”, o wydanie „wykreślalnego kwitka” hipoteki składanej u jednej z pozwanych oraz o zwrot kosztów prawniczych poniesionych przed procesem, jednak Sąd Rejonowy oddalił powództwo. W apelacji powódka, która kontynuowała tylko swoje roszczenie o stwierdzenie i zapłatę, została zobowiązana przez Sąd Apelacyjny do odpowiedniej zmiany swojego żądania stwierdzenia, przez co stwierdzono, że w wyniku odwołania umowy kredytowych przekształcone zostały w stosunki zwrotne „przejściowe”. Ponadto została zobowiązana pozwana do zapłaty kosztów prawniczych poniesionych przed procesem.
Decyzja Bundesgerichtshof:
Na podstawie pozwolenia na apelację pozwanej, XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu uchylił dzisiaj wyrok Sądu Apelacyjnego poprzez wyrok zaoczny.
W zakresie w którym apelacja dotyczyła żądania płatności, XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu, rozstrzygając sam w sprawie, odrzucił apelację powódki, ponieważ powódce nie przysługuje żaden roszczenie z żadnego podstawowego punktu widzenia.
Ponadto XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu przekazał sprawę ponownie do rozpatrzenia i orzeczenia Sądowi Apelacyjnemu. Przy tym głównie decydujące były następujące rozważania:
Dopuszczalność skargi o stwierdzenie nie może być uzasadniona przewagą skargi o wykonanie. Żądanie stwierdzenia, że umowa kredytu konsumenckiego została przekształcona w stosunek zwrotny, pokrywa się w przypadkach takich jak niniejszy, gdzie brak jest wiążącej umowy podstawowej, ekonomicznie z zainteresowaniem zwrotem zapłaconych odsetek i rat kredytowych związanych z umową kredytu konsumenckiego, które mogą być wymierzone przez powódkę. Dlatego powódka może i powinna złożyć zgodne z prawem żądanie wykonania. Żądanie wykonania spełnia cel ochrony prawnej. Ponieważ strony sporu kwestionują także wysokość roszczeń, skarga o stwierdzenie była zasadna nie dlatego, że pozwanemu jako bankowi można było racjonalnie oczekiwać, że zgodzi się na wykonanie swoich zobowiązań prawnych na podstawi mocy prawomocnego wyroku stwierdzającego, bez konieczności posiadania kolejnego tytułu wykonawczego opartego na płatności.
Jednakże XI. Senat cywilny Bundesgerichtshofu nie mógł wykluczyć skargi o stwierdzenie na mocy apelacji pozwanej bez dalszych wysiłków, ponieważ powódce należy dać możliwość przejścia z żądania stwierdzenia do żądania wykonania. Żądanie powódki może, co zależy od dalszych ustaleń Sądu Apelacyjnego, odnieść sukces także w merytorycznym aspekcie.
Po stronie inicjalnej:
LG Monachium I – wyrok z dnia 13 maja 2015 r. – 22 O 21729/14
OLG Monachium – wyrok z dnia 22 września 2015 r. – 17 U 2271/15
Karlsruhe, dnia 21 lutego 2017 r.
Biuro prasowe Bundesgerichtshofu
76125 Karlsruhe
Telefon (0721) 159-5013
Telefaks (0721) 159-5501