- śr kwie 03, 2019 8:53 am
LG Berlin, 38 O 62/18 (nie uzyskane przeze mnie) dotyczące miejscowej właściwości:
aa. Sąd Okręgowy w Berlinie jest właściwy materialnie dla roszczenia zgodnie z §§ 23, 71 ust. 1 GVG oraz miejscowo zgodnie z § 29 ust. 1 ZPO.
Zgodnie z § 29 ust. 1 ZPO, który pozostaje nadal stosowany nawet po przekształceniu umowy w stosunek odwrotny z powodu odwołania (Toussaint, w: Vorwerk/Wolf, BeckOK ZPO, 30. wydanie, stan na dzień 15.09.2018, § 29 pkt. 15), sądem właściwym dla sporów wynikających z umowy i dotyczących jej istnienia jest sąd miejsca, w którym sporne zobowiązanie należy spełnić. Decydujące dla miejscowej właściwości powództwa o stwierdzenie negatywne jest miejsce, w którym powód musiałby spełnić zobowiązanie, które zaprzeczył (por. OLG Düsseldorf, wyrok z dnia 30 czerwca 2017 r., I-17 U 144/16, Rn 41; Patzina, w: Münchener Kommentar zur ZPO, 5. wydanie 2016, § 29 pkt. 71). Miejsce wykonywania (miejsce świadczenia) w rozumieniu § 29 ZPO określane jest według prawa materialnego. Miejsce wykonania jest odrębnie ustalane dla każdego zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki.
Miejscem wykonywania zobowiązań, których spełnienie zostało zaprzeczone przez powoda, dotyczących płatności odsetek i spłaty na podstawie umowy pożyczki zawartej z pozwanym, jest Berlin (por. Beurskens, w: Gsell/Krüger/Lorenz/Reymann, BeckOGK, stan na dzień 01.10.2017, § 270 pkt. 38; Heinrich, w: Musielak/Voit, ZPO, 15. wydanie 2018, § 29 pkt. 22). Zgodnie z § 269 ust. 1 BGB – co wyraźnie potwierdza § 270 ust. 4 BGB – w przypadku roszczeń pieniężnych zastosowanie ma zasada, że w razie wątpliwości świadczenie ma być dokonane w miejscu, w którym dłużnik miał miejsce zamieszkania w czasie powstania stosunku dłużnego. Powód jako dłużnik zobowiązany do dokonania należytych płatności odsetek i spłaty na mocy umowy pożyczki miał miejsce zamieszkania w Berlinie w chwili zawarcia umowy pożyczki.
Nie ma – w przeciwieństwie do twierdzeń pozwanego – żadnego obchodzenia ogólnych przepisów o właściwości za pomocą prostego zmienienia formułowania wniosku o ustalenie. Wniosek pozytywny, który dotyczyłby przekształcenia stosunku pożyczki w stosunek zwrotny, nie pokrywa się w sensie prostego zmienienia z wnioskiem o stwierdzenie negatywne, że po odwołaniu nie ma już roszczeń z umowy pożyczki. Również argument pozwanego, że wniosek o stwierdzenie negatywne stanowi jedynie wniosek o stwierdzenie pośrednie, którego miejscowa właściwość podlega pierwszemu wnioskowi o wykonanie zwrotu już uregulowanych rat, nie przekonuje, ponieważ pożądane stwierdzenie negatywne w niniejszej sprawie sięga dalej niż decyzja o już opłaconych ratach.