ZŁOTO
Już w starożytności złoto fascynowało ludzi i było cenione ze względu na swoją rzadkość, trwałość i piękno. Jak ustalili archeolodzy, złoto było wydobywane już w 2000 r. p.n.e. w Egipcie. Król Krösus wydał pierwsze złote monety w VI wieku p.n.e. Rzymianie wydali swoje pierwsze złote monety w 50 r. p.n.e.
Złoto to metal szlachetny, który rzadko występuje w czystej postaci, zazwyczaj jest obecne w postaci stopów. Posiada wysoką gęstość i nie ulega działaniu powietrza, wilgoci, ciepła i większości rozpuszczalników. Złoto jest łatwe w obróbce i posiada doskonałą przewodność dla elektryczności i ciepła. Te cechy sprawiają, że złoto jest ważnym surowcem dla przemysłu. Najważniejsze zastosowanie znajduje w przemyśle elektronicznym. Inny ważny obszar, w którym złoto jest używane od 3000 lat, to technika dentystyczna. Jednak branżą, w której złoto jest przetwarzane zdecydowanie najczęściej (75%), jest przemysł jubilerski.
Złoto jest wydobywane na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy (gdzie górnictwo jest zakazane). Głównym producentem jest RPA z udziałem 16% w rynku. Inne złoża znajdują się w USA (głównie w Nevadzie) z udziałem 12%, w Australii z 11%, Rosji z 6,2% i Kanadzie z 5,8%. W 2003 r. produkcja z kopalń wyniosła 2593 tony. Z procesu recyklingu pozyskano dodatkowe 943 tony. Całkowita podaż wyniosła z tego 3536 ton. Złoto praktycznie nie ulega zniszczeniu i zawsze pojawia się w jednej lub innej formie. Ponieważ trzeba coraz głębiej kopać, aby natrafić na nowe złoża złota, koszty wydobycia złota rosną. Podstawą dla ceny złota są koszty wydobycia. Starsze kopalnie, generujące szczególnie wysokie koszty, muszą być zamykane, gdy cena złota spada. W rezultacie maleje ilość wydobywanego złota. Około 15% corocznej produkcji jest przechowywane w formie złotych monet i sztabek w skarbcach do celów inwestycyjnych. Od lat na złoto istnieje nadpodaż. Ta luka jest coraz częściej zamykana przez sprzedaż złota przez banki centralne; równowaga popytu i podaży dzisiaj byłaby nie do pomyślenia bez ogromnych złotych rezerw banków centralnych.
Kongres Stanów Zjednoczonych zadecydował w 1792 r., że emisję papierowego pieniądza należy pokryć złotem i srebrem. Złoto otrzymało tym samym formalną rolę jako waluta. W banku centralnym każdy obywatel mógł wymieniać swoje papierowe pieniądze na złoto i srebro. W 1971 r. prezydent Richard Nixon zlikwidował standard złota. Skutkiem tego było zerwanie porozumienia z Bretton Woods. Ceny złota i
kursy walut poruszają się od tego czasu - przynajmniej teoretycznie - niezależnie od siebie. Dlatego obecne znaczne rezerwy złota banków centralnych nie mają dzisiaj już znaczenia. W najlepszym razie dają one obywatelom państwa (choć nieuzasadnione) poczucie bezpieczeństwa. Na całym świecie w skarbcach banków centralnych przechowywane jest ponad 30 000 ton złota. Federalna Rezerwa Bankowa posiada największy udział w tym (około 26%), a następnie Niemiecki Bank Centralny (około 11%) i Bank Francji (9,7%). Przy założeniu kursu złota wynoszącego 400
USD/uncja, Niemcy posiadają złoto o wartości 44,8 mld
USD. Jednak niewielkie znaczenie złota jako pokrycia
waluty staje się jasne, gdy się pomyśli, że samo nowe zadłużenie na następny rok może być w przybliżeniu tej samej wartości.
Obecne światowe zasoby złota są obecnie największe w historii świata. Złoto - w przeciwieństwie do innych surowców zużywanych - jest praktycznie niezniszczalne. Cena uncji złota przekroczyła w styczniu 2006 r. próg 560
USD, osiągając tym samym najwyższy poziom od 25 lat. Cena złota podwoiła się w ciągu czterech lat. Szacuje się, że światowe rezerwy złota nadal pozostające w ziemi wynoszą 100 000 ton, z czego około połowa jest przypuszczalnie w RPA. Złoto zazwyczaj koreluje negatywnie z dolarem amerykańskim: jeśli więc
dolar spada, często rośnie cena złota. Złoto nadal pozostaje popularnym zabezpieczeniem przed utratą wartości w czasach inflacji lub wojny ze względu na swoją unikalność i wartość.
Najważniejsze rynki handlu złotem:
New York Mercantile Exchange (COMEX)
Chicago Board of Trade
Tokyo Commodity Exchange