Wycofanie ubezpieczeń na życie - BGH ponownie orzeka na korzyść konsumenta
Prawo ubezpieczeniowe,
Prawo bankowe i rynki kapitałowe
(1 ocena)
BGH potwierdził już w wyroku z dnia 19.11.2014 r. (sygn. IV ZR 329/14), że w przypadku wadliwej pouczenia o odstąpieniu, ubezpieczającemu przysługuje nieograniczone prawo do odstąpienia w dowolnym czasie. W następnej kolejności spory toczyły się przed sądami instancyjnymi co do wysokości zwrotów należnych ubezpieczającemu.
Najnowsze orzeczenie BGH z dnia 29.07.2015 r. orzeka, że ubezpieczyciele muszą również zwrócić opłaty związane z zawarciem lub zarządzaniem umową (sygn. IV ZR 384/14 i IV ZR 448/14).
Początkiem obecnego orzecznictwa było orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie §5 a Ustawy o ubezpieczeniach upowszechnionej (VVG). Mówił on, że w przypadku wadliwego pouczenia o rezygnacji, termin na zgłoszenie tych roszczeń wynosi jeden rok. W 2013 r. TSUE orzekł, że §5a VVG jest sprzeczny z prawem unijnym, otwierając tym samym drogę do rodzaju wiecznego prawa odstąpienia.
Konsekwencją tej decyzji - co zostało potwierdzone wielokrotnie przez Federalny Trybunał Sprawiedliwości - jest to, że jeśli konsument nie został poinformowany lub pouczony w sposób właściwy o prawie odstąpienia, może on to prawo wykorzystać nawet po latach. Nawet po wypowiedzeniu umowy jest to możliwe w pojedynczych przypadkach.
Rada odnośnie do weryfikacji przez kancelarię
Jeśli nasza weryfikacja wykaże, że nie zostałeś poinformowany lub poinstruowany w sposób właściwy o swoim prawie do odstąpienia, nadal można to zrobić. Konsekwencją prawną jest zasadniczo pełna rozwiązanie umowy ubezpieczenia. Dla Ciebie oznacza to, że możesz się uwolnić od umowy i otrzymać większe wypłaty niż w przypadku zwykłego wypowiedzenia.
Zasadniczo ubezpieczyciel musi zwrócić wszystkie dotychczasowe opłacone kwoty z odsetkami w przypadku rozwiązania umowy. Tylko niewielka korzyść użytkowania składki jest potrącana od faktycznego zabezpieczenia ubezpieczeniowego od zdarzenia śmierci itp.
Umowy zawarte w latach 1995-2007 są dotknięte
Nasze doświadczenie pokazuje, że ubezpieczyciele szczególnie w tym okresie nie wywiązali się ze swoich obowiązków informacyjnych. Niemniej jednak niektóre firmy ubezpieczeniowe okazują się bardzo uparte.
Dlatego zdecydowanie zalecamy skorzystanie z pomocy prawnika. Bez adwokata mającego odpowiednie specjalizacje i doświadczenie, zwłaszcza w zakresie obecnego orzecznictwa sądów krajowych i apelacyjnych, nie jest często możliwe ustępstwo ubezpieczycieli już w pozasądowym postępowaniu.
Jeśli nasza weryfikacja wykaże wadliwość Twojego pouczenia o odstąpieniu, nie powinieneś działać na własną rękę, ponieważ w ramach zgłaszania roszczeń często ważne jest szczegółowe argumenty prawne, które osoba niebędąca prawnikiem może przeoczyć.
Nowe orzeczenie dotyczące prawa do odstąpienia od umów ubezpieczenia na życie
Prawo bankowe i rynki kapitałowe,
Prawo ubezpieczeniowe
(2 oceny)
OLG Hamm w wyroku z dnia 17.06.2015 r., sygn.: 20 U 56/14, przyznał rację ubezpieczającemu. Ten zawarł
ubezpieczenie na życie kapitałowe w 2003 roku. Ubezpieczający został pouczony o swoim prawie do odstąpienia w następujący sposób:
Możesz odstąpić od tej umowy ubezpieczenia w ciągu 14 dni od otrzymania tej wiadomości. Aby zachować termin, wystarczy wysłanie oświadczenia o odstąpieniu w formie tekstowej (pisemnej lub innej czytelnej formie). Oczywiście zwrócimy Ci wpłacone składki.
Interesujący jest fakt, że ubezpieczyciel kilkakrotnie pouczył w tej sprawie. Jednak wcześniejsze pouczenia były albo zbyt wcześnie (tj. w wersji papierowej) albo niewystarczająco wyraźne (tj. ukryte w informacji dla konsumenta).
Powyższe wywód związany z prawem do odstąpienia w załącznikowych pismach polisy znowu nie był poprawny.
Instrukcja o rozpoczęciu terminu powinna być jednoznaczna
Sąd zareagował, krytykując jako mylącą informację na temat terminu rozpoczęcia. W opinii Sądu, z pouczenia o odstąpieniu nie wynika czytelnie dla odbiorcy, że konieczne są dodatkowe dokumenty do uruchomienia terminu odstąpienia.
W modelu tzw. polisy termin odstąpienia rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy ubezpieczony otrzymał:
- polisę ubezpieczeniową,
- warunki ubezpieczenia,
- informacje dla konsumenta oraz
- pouczenie o odstąpieniu.
Zgodnie z wykorzystaną instrukcją o odstąpieniu odbiorca nie może jasno określić, jakie dokumenty musi posiadać, aby termin odstąpienia zaczął biec. Termin odstąpienia nie może zatem rozpocząć. Dotyczy to nawet sytuacji, gdy ubezpieczony otrzymał wszystkie wymienione wcześniej dokumenty konieczne do rozpoczęcia terminu odstąpienia.
Wypowiedzenie nie wyklucza odstąpienia
Zgodnie z wyrokiem złożone wypowiedzenie nie jest przeszkodą dla odstąpienia. Jest to również uzasadnione. Wadliwe pouczenie o odstąpieniu powoduje, że ubezpieczony nie korzysta z pełnego zakresu swoich prawniczych możliwości.
W związku z tym Sąd orzekł logicznie:
Ponieważ w przypadku braku właściwego pouczenia o prawie do odstąpienia nie jest zapewnione, że ubezpieczonemu w chwili wypowiedzenia jest świadome istnienie prawa do odstąpienia, umożliwiające porównanie zalet i wad wypowiedzenia wobec odstąpienia (BGH, wyrok z dnia 16.10.2013, IV ZR 52/12, jurysprudencja, Rn. 24, VersR 2013,1513).
Sąd odrzucił również inne zarzuty ubezpieczyciela: odrzucił zarzut niesumienności zachowania oraz zarzut przedawnienia. W odniesieniu do przedawnienia Sąd trafnie stwierdził, że termin przedawnienia może się rozpocząć dopiero po złożeniu odstąpienia. Prawo do odstąpienia jako tzw. prawo do kształtowania stosunku prawnego nie podlega przedawnieniu.
Ubezpieczyciel nie może również potrącać kosztów związanych z zawarciem i zarządzaniem umową.
Wnioski
OLG Hamm utrwala dotychczasowe proklienckie orzecznictwo w zakresie prawa do odstąpienia od umów ubezpieczeniowych. Sprawa pokazuje, że dla każdego ubezpieczającego może być opłacalne zweryfikowanie dotychczasowych zawartych umów ubezpieczeniowych. Jeśli przysługuje prawo do odstąpienia, ubezpieczający może się uwolnić od niepożądanych umów nawet po latach.